Taal en zo...

Hier kan iedereen alles plaatsen over zaken die actueel en interessant zijn, maar niets met scheepvaart te maken hebben.
Gebruikersavatar
jdbvos
Berichten: 5513
Lid geworden op: 22 apr 2006 16:17
Locatie: Groningen

Re: Taal en zo...

Bericht door jdbvos » 04 apr 2017 13:21

Nou ! Als dat niet 'Europees' denken is.... :mrgreen:

Maar ff wat anders
Wanneer in Duitsland door Duitsers iets wordt gemaakt is het Duits...
Wanneer in Ierland door Ieren iets wordt gemaakt is het Iers
Wanneer in Noorwegen door Noren iets wordt gemaakt is het Noors
Wanneer in Rusland door Russen iets wordt gemaakt is het Russisch
Wanneer in Algerije door Algerijnen iets wordt gemaakt is het Algiers (of is het Algeriaans ?)

...maar als in Nederland iets wordt gemaakt door Nederlanders is het Nederlands
...je zou haast verwachten: Nederland, Nederen, Neders

Waar komen die taalkundige variaties vandaan, en waarop is dat gebaseerd ???
En het zullen de Nederen niet zijn die weer een uitzondering bedongen.... Maar hóe, en waarom ??

Nóg mooier: wanneer in Swaziland iets wordt gemaakt door Swahili is het ???? (Swazilisch, Swahils, Swazilandisch, Swaas, Swaziliaans ???)
en 'what about' Mozambique ???
Greetz!
Jan DB Vos

Martinus
Berichten: 444
Lid geworden op: 15 apr 2006 02:41
Locatie: Brasilia

Re: Taal en zo...

Bericht door Martinus » 04 apr 2017 14:01

Dan is het toch Algerijns en Mozambikaans?

Misschien zijn er wel aanwijzingen voor te vinden over het hoe en waarom, maar taal steekt toch niet logisch in elkaar, de regels worden achteraf 'ontdekt'.

Gebruikersavatar
Theo Horsten
Berichten: 7557
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Re: Taal en zo...

Bericht door Theo Horsten » 04 apr 2017 14:12

Wanneer in Algerije door Algerijnen iets wordt gemaakt is het Algiers
Nee, dan is het Algerijns. :-D
Komt het uit Monaco, dan is het Monegasks.
Komt het uit Swaziland, dan is het Swazisch. De inwoners zijn Swaziërs en die spreken Swazi, wat een Bantoetaal is. Swahili is ook een Bantoetaal die in veel Afrikaanse landen wordt gesproken, maar niet in Swaziland. Er zijn nog een stuk of twintig andere Bantoetalen.

Nederlands is een van de vele West-Germaanse talen, net als het Engels en het Schots en het Fries en het Nedersaksisch - waar het Gronings en nog een paar Oost-Nederlandse dialecten uit voortgekomen zijn. Het Nederlands zoals wij dat nu kennen, is voortgekomen uit het Nieuwnederlands. Dat was vanaf ongeveer 1500 de Nederlandse taal. Daarvoor werd Middelnederlands gebruikt dat ook wel Diets wordt genoemd. De taal van voor 1170 wordt Oudnederlands genoemd dat in ongeveer het jaar 500 ontstond. Een voorbeeld daarvan is de recentelijk bekend geworden tekst:
Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu, wat unbidan we nu?
En met recentelijk bekend geworden, bedoel ik dan dat er vrij veel aandacht aan is besteed, want bekend was hij natuurlijk al veel langer. In hedendaags Nederlands vertaald wordt dat:
Hebben alle vogels nesten begonnen behalve ik en jij; wat wachten we nu?
Dat is een letterlijke vertaling. Beter is: Alle vogels zijn nesten begonnen, behalve ik en jij. Waar wachten wij nu op? Dat is natuurlijk een prachtige tekst om over te discussiëren en te zeggen dat je het beter weet.

Maar we zijn sindsdien toch een eind gekomen. :-D
-------------------------------
Website: Schepen & Boeken

Oh my friend we're older but no wiser
For in our hearts the dreams are still the same.
Those were the days my friend...

Gebruikersavatar
Allen
Berichten: 2890
Lid geworden op: 26 feb 2010 12:24

Re: Taal en zo...

Bericht door Allen » 04 apr 2017 15:38

behalve IK en JIJ

Laat ik nu denken dat ik in een grijs verleden heb geleerd:
behalve JIJ en IK :?
Grtn

Gebruikersavatar
Theo Horsten
Berichten: 7557
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Re: Taal en zo...

Bericht door Theo Horsten » 04 apr 2017 16:10

-------------------------------
Ja, maar ze hadden er ook een Latijnse tekst bij en die luidt:
  • Habent omnes uolucres nidos inceptos nisi ego et tu. Quid expectamus nunc.
Maar je hebt gelijk: ik leerde dat vroeger ook en dat zit nog altijd vast in mijn kop. In het Engels tilt men ook niet aan die volgorde. Me and my father. Kom ik zoiets tegen, dan valt me dat op en dan hou ik me ook nog steeds aan: eerst de ander, dan ik.
Website: Schepen & Boeken

Oh my friend we're older but no wiser
For in our hearts the dreams are still the same.
Those were the days my friend...

Gebruikersavatar
Knisten
Berichten: 453
Lid geworden op: 24 mar 2005 15:57
Locatie: Abbeville, LA, USA

Re: Taal en zo...

Bericht door Knisten » 05 apr 2017 00:35

Wat is dit toch een heerlijk topic en 't eerste wat geopend wordt na het inloggen.
Iedereen bedankt voor de fantastische bijdragen. Geweldig !

Met vriendelijke groeten,
Dirk
Old sailors never die, they just fade (or drive) away...
73 Knisten

Gebruikersavatar
rspeur
Berichten: 2850
Lid geworden op: 11 dec 2009 17:41
Locatie: Almere
Contacteer:

Re: Taal en zo...

Bericht door rspeur » 05 apr 2017 00:57

Voor ik het mandje in ga nog één:
Ik ben bezig de brieven die mijn oom Dirk vanuit Indië in '38 - '39 en een stukje '40 schreef uit te tikken.
Waar hij zijn wortels had is elke keer weer te zien. Ruim bepaald: boven Alkmaar. Het is vooral te zien aan plaatsing van werkwoordsvormen.
Waar de gemiddelde Nederlander bijvoorbeeld zegt "Ik heb mijn schoenen laten verzolen", zegt een West-Fries "verzolen laten".
Uniekaas had dat een aantal jaren (ik verdom het om een aantal jaar te zeggen) geleden goed begrepen.
De kaasboer zei: Ik heb er Uniekaas op zetten laten.
René
Ik leit m'n tong hier altoid foin ofskrape

Gebruikersavatar
Theo Horsten
Berichten: 7557
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Re: Taal en zo...

Bericht door Theo Horsten » 06 apr 2017 10:32

-------------------------------
-----------------------------------------------------------Afbeelding

Soms valt een heel gewoon woord je plotseling op, waardoor je je afvraagt hoe moeilijk en hoe bijzonder de Nederlandse taal eigenlijk is. Hoe zou je de betekenis en het gebruik van bepaalde woorden ooit aan een niet-Nederlands sprekende kunnen uitleggen? Een woord dat me op woensdagmorgen opeens opviel was het simpele tweeletterwoordje op. In deze laatste zin komt het drie keer voor - afgezien van de laatste keer, wat alleen maar een indicatie is waar het hier om gaat. Maar die andere drie keer: op woensdagmorgen, opeens en opviel. probeer dat maar eens uit te leggen aan iemand die niet met de Nederlandse taal is opgegroeid. Wij gebruiken op zonder er verder ook maar een moment bij na te denken, maar ik heb het sterke vermoeden dat dit een van de meest veelzijdige woorden van het Nederlands is, zowel als enkel woord als in combinatie met een werkwoord zoals eisen of eten, werken of merken, gieten of schieten, vissen of dissen, hitsen en hoesten, opleuken en opneuken en ga zo nog maar een poosje door tot in het schier oneindige. Geen wonder dat een vertaaltool als die van Google - en ook tool is tegenwoordig een in het Nederlands gangbaar en geaccepteerd woord - er in bepaalde gevallen grote moeite mee heeft of er helemaal niets van bakt. In veel talen mag je van Google Translate niet meer verwachten dan dat je begrijpt wat er - ongeveer - wordt bedoeld, maar met vertalingen van het Nederlands naar het Engels kan het programma over het algemeen goed overweg. Zo wordt een zin als: Een woord dat me op woensdagmorgen opeens opviel keurig vertaald als: A word that suddenly struck me on Wednesday morning, waar weinig of niet op aan te merken valt. Maar neem nu mijn openingszinnetje hierboven: Soms valt een heel gewoon woord je plotseling op. Gewoon zinnetje, niks op aan te merken, niks moeilijks aan, zou je zeggen. Maar daar blijkt Google dan absoluut niet mee uit de voeten te kunnen, want dat wordt: Sometimes a very common word you fall suddenly. En laat je hem dat dan weer terugvertalen naar het Nederlands, dan staat er opeens: Soms is een veel voorkomende woord dat u plotseling vallen. Conclusie: Nederlands is moeilijk en een vertaaltool die echt kan vertalen ligt nog ver, heel ver in de toekomst. Gelukkig maar, zeg ik dan. :wink:

Maar dat woord op, dat is me wat. Dat heeft alleen als voorzetsel al eenentwintig verschillende betekenissen en als bijwoord nog eens negen, waar dan ook de combinatie met een werkwoord zoals opleuken en opneuken in meegerekend is. Let wel: dat is in de Grote- of Dikke Van Dale. De gratis Van Dale online komt niet verder dan elf betekenissen. Probeer dat maar eens uit te leggen aan een verplicht inburgerende Syrische vluchteling!
Ik kom in de verleiding om alle betekenissen van op uit de Grote Van Dale hier op te sommen, maar dat wordt me toch wat te veel werk. Interessant woordje, dat op. :wink:
-------------------------------
Website: Schepen & Boeken

Oh my friend we're older but no wiser
For in our hearts the dreams are still the same.
Those were the days my friend...

Gebruikersavatar
Allen
Berichten: 2890
Lid geworden op: 26 feb 2010 12:24

Re: Taal en zo...

Bericht door Allen » 07 apr 2017 16:22

Een tijdje retour heb ik een taalvraag omtrent drie (3) puntjes geplaatst.

Ik hou nogal van punten en puntjes.

Dus, na de afkorting de dato
dd.: 07-04-2017
komt er dan een punt met daarachter een dubbele punt?
OF is het gewoon één punt?
OF alleen een dubbele punt?
Grtn

Breeze
Berichten: 70
Lid geworden op: 30 jan 2017 20:43
Locatie: Nw. Lekkerland

Re: Taal en zo...

Bericht door Breeze » 07 apr 2017 17:29

Volgens Wiki is de afkorting van de dato: d.d. Maar over de rest van de puntjes weet Theo ongetwijfeld bescheid.

Adri

Gebruikersavatar
Theo Horsten
Berichten: 7557
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Re: Taal en zo...

Bericht door Theo Horsten » 07 apr 2017 18:06

-------------------------------
Het zijn twee woorden: de dato en daarom bij afkorting twee punten: d.d. Geen dubbelepunt erachter, maar d.d. 07-04-2017
dd. staat voor dienstdoend en dat is maar één woord, dus maar één punt.

Een dubbelepunt achter d.d. zou geen enkel doel dienen. Als je het zégt: de dato zeven april tweeduizend zeventien, zeg je dat in één keer, zonder even te stoppen achter dato en op één toon, zonder stembuigingen. Dat alleen al is een indicatie dat er geen volgend leesteken achter d.d. komt. Je kunt leestekens altijd horen; dat is een goede controle voor de interpunctie van je eigen teksten en dan vooral bij de vraag wel of geen komma. De twee punten in d.d. hoor je uiteraard niet omdat je gewoon de dato zegt. Komt er na zeventien verder niks, dan gaat je stem vanzelf naar beneden en volgt er een punt. Voor een komma gaat je stem altijd omhoog. Lees je eigen tekst hardop en je weet precies waar de komma's moeten staan. In april tweeduizend zestien, dus een jaar geleden, was het ook mooi weer. Achter zestien en geleden gaat je stem omhoog en na weer naar omlaag.

In afkortingen komen puntjes maar niet in alle afkortingen. Afkortingen vormen een hoofdstuk apart en als het er echt op aankomt in een tekst, kun je maar beter checken of je het wel goed doet. Wel of geen punten ertussen? Wel of geen hoofdletters? Het is AOW, maar havo en gps. De AIVD houdt een aso in de gaten. KM voor Koninklijke Marine en km voor kilometer. Een marof wordt aangehouden door de KMar. Een swtk op een VLCC. Een zeer uitgebreid onderwerp.

Die drie puntjes weten wat. :-D
Ik heb het nog even gecheckt bij de uitgeverij - ik stuurde toch een update van mijn vorderingen, dus dat kon er mooi even bij - maar inderdaad: in tegenstelling tot wat de meeste geleerden schrijven, willen zij alleen maar een spatie áchter de drie punten en niet ervoor. Dus het hele manuscript daar nog even op gecontroleerd. De klant is koning. :wink:
Ook moeten het gewoon drie punten zijn en niet het teken dat MS Word ervan maakt als je automatische correctie tijdens het typen ingeschakeld hebt. Dan worden het drie punten met een heel klein beetje meer ruimte ertussen dan gewoon drie punten achter elkaar. Dat geeft ellende bij de zetter omdat dat een speciale code in Word is waar de gebruikte software voor die machines niet mee uit de voeten kan. Maar daar hebben maar heel weinig mensen hier iets mee te maken, dus die gebruiken Word gewoon zoals het is en hoeven zich daar verder niet in te verdiepen. :-D
Website: Schepen & Boeken

Oh my friend we're older but no wiser
For in our hearts the dreams are still the same.
Those were the days my friend...

Breeze
Berichten: 70
Lid geworden op: 30 jan 2017 20:43
Locatie: Nw. Lekkerland

Re: Taal en zo...

Bericht door Breeze » 07 apr 2017 21:28

Theo Horsten schreef:
07 apr 2017 18:06
Voor een komma gaat je stem altijd omhoog. Lees je eigen tekst hardop en je weet precies waar de komma's moeten staan.
Tjee, dat is interessant, nooit geweten. Doe ik het zo goed?. Dat scheelt een boel gepieker en met deze tip heb ik mijn contributie er alweer uit. Subvraag, is er hier ook een bijdrage van toepassing, of draait de server helemaal gratis en voor niks?

Theo Horsten schreef:
07 apr 2017 18:06
en km voor kilometer.
Hier weet ik toevallig wat van af. In principe worden in het SI-stelsel alle eenheden met een kleine letter geschreven, behalve als ze zijn afgeleid van een eigennaam. En voorvoegsels die vergroten, altijd met een hoofdletter, dus kilo (k), mega (M), giga (G), tera (T), enz. Zoek de uitzondering :wink: . En voorvoegsels die verkleinen, altijd met een kleine letter, dus milli (m), micro (µ), enz.

mN = millinewton en Nm = newton meter

Adri

Gebruikersavatar
Allen
Berichten: 2890
Lid geworden op: 26 feb 2010 12:24

Re: Taal en zo...

Bericht door Allen » 08 apr 2017 00:13

Bedankt maar weer. :-D
Grtn

Gebruikersavatar
jdbvos
Berichten: 5513
Lid geworden op: 22 apr 2006 16:17
Locatie: Groningen

Re: Taal en zo...

Bericht door jdbvos » 09 apr 2017 01:06

even trugkomen op het Engels vs NLs....
Andersom kan óók een rare indruk maken....
Bijlagen
Naamloos.jpg
Naamloos.jpg (46.4 KiB) 794 keer bekeken
Greetz!
Jan DB Vos

Gebruikersavatar
Allen
Berichten: 2890
Lid geworden op: 26 feb 2010 12:24

Re: Taal en zo...

Bericht door Allen » 11 apr 2017 13:55

Vrolijk(e) Pasen


Iets meer dan drie maanden na de kerst (en niet: de Kerst) zitten we met vergelijkbare schrijfproblemen als toen. Moet je 'eerste paasdag' spellen of 'Eerste Paasdag'? En hoe zit het met paashaas, moet hij een hoofdletter hebben? Zo niet, waarom krijgt Sinterklaas dan wél een hoofdletter en dat paasbeest niet? Allebei zijn ze toch graag geziene gasten. Bij Sinterklaas dient overigens een voetnoot te worden geplaatst: Het Groene Boekje zegt dat Sinterklaas een hoofdletter krijgt, maar dat sinterklaas-met-kleine letter 'degene is die voor sinterklaas speelt'. Wie dan Sinterklaas-met-hoofdletter wel mag zijn, blijft voor mij een raadsel. Maar we hebben nu onze handen al vol aan alle van Pasen afgeleide woorden.

De grondregel daarvoor is dat uitsluitend het woord Pasen met een hoofdletter wordt gespeld. Alle samenstellingen ermee krijgen een kleine letter. Een minibloemlezing daarvan: paasvakantie, paasdagen, paasontbijt, paaseieren, paashaas en zelfs paaszondag, paasmaandag, allemaal krijgen ze geen hoofdletter. Het zogenaamde Witte Boekje (uitgegeven door het Genootschap Onze Taal) negeert deze spellingregel op grootscheepse wijze, zodat men zich afvraagt waarom we nog een spellingwet in Nederland hebben. Mijn advies: haal dat Witte Boekje door een papierversnipperaar. Het is veel belangrijker dat we allemaal dezelfde spelling hanteren in ons land, dan dat elke voorgestelde verbetering door enkelingen (zelfs al is die goed overdacht) wordt gehonoreerd.

De herkomst van de paashaas is zeer onduidelijk. Hij is niet zomaar uit de lucht komen vallen, maar de verhalen over de herkomst van dit gelegenheidsdier wijken onderling erg af. Wel zijn folkloristen het erover eens dat de gewoonte om naar door de paashaas verstopte eieren te zoeken in de negentiende eeuw uit Duitsland is overgewaaid.

Nu rest nog een taalkwestie in verband met Pasen. Moet men zeggen: 'Ik wens je een vrolijk Pasen' of 'Ik wens je een vrolijke Pasen.' Dit is geen spellingkwestie meer, maar een grammaticale vraag. De meeste taalgebruikers zullen zeggen: een vrolijk Pasen is goed, maar een vrolijke Pasen klinkt me nogal vreemd in de oren. Toch is zo'n antwoord op zichzelf weer vreemd, want we vinden 'Ik wens je nog een goede vakantie toe', eventueel: 'Ik wens je nog een vrolijke vakantietijd' toe wél prima Nederlands. Zowel 'Pasen' als 'vakantie' als 'vakantietijd' zijn zelfstandige naamwoorden, te weten: de-woorden.

Conclusie: we kunnen iemand zowel een vrolijk Pasen als een vrolijke Pasen toewensen.

Taalvraag005.JPG
Taalvraag005.JPG (12.73 KiB) 673 keer bekeken
Grtn

Gebruikersavatar
Theo Horsten
Berichten: 7557
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Re: Taal en zo...

Bericht door Theo Horsten » 11 apr 2017 16:54

-------------------------------
Als abonnee op de online editie van de Grote Van Dale kreeg ik vandaag deze mail ...

----- Afbeelding
  • Update: Van Dale bevat nepnieuws

    En dan ook meteen factcheck, nepfoto en bullshitdetector. Dat zijn een paar van de nieuwste woorden in Van Dale Online. Kent u à la tête du client, buxusmot, amigurumi, sportelen, molloot, piepedood of decolletéportemonnee al?

    Wat we ook doen of laten, eten moeten we toch. Onze honger vertaalt zich in woorden als foodbox, huiskamerrestaurant, demitariër, pollotariër, sluipsuiker, sluipvlees en kimchi. Blokketen staat er nu ook in, maar dat heeft niets met eten te maken.

    Naast 999 Nederlandstalige nieuwkomers zijn ook de vertaalwoordenboeken voorzien van vele verse vertalingen. Na deze laatste grote lichting met nieuwe woorden zal Van Dale binnenkort overgaan op het continu aanvullen van de onlinewoordenboeken. Zo kunnen we – ook in een snel veranderende samenleving – elkaar iedere dag beter begrijpen.

    Veel plezier met deze update!

    Met vriendelijke groet,

    Van Dale Uitgevers
Website: Schepen & Boeken

Oh my friend we're older but no wiser
For in our hearts the dreams are still the same.
Those were the days my friend...

Plaats reactie

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 5 gasten